राशिफल भनेको बाह्र राशिका लागि काम, पैसा, स्वास्थ्य र सम्बन्धबारे दिइने छोटो भविष्यवाणी हो। नेपालमा राशिफल तपाईंको राशि, अर्थात् वैदिक ज्योतिषको चन्द्र राशिले हेरिन्छ, पश्चिमी पत्रिकामा छापिने सूर्य राशिले होइन। पत्रिका, बिहानको रेडियो कार्यक्रम र पात्रो एपमा हरेक बिहान राशिफल आउँछ।
चन्द्र राशि प्रयोग हुने भएकाले धेरै मानिसको राशि जन्म महिनाबाट अनुमान गरेको राशिभन्दा फरक पर्छ। आफ्नो राशि थाहा पाउन जन्म मिति, समय र स्थान चाहिन्छ।
यस लेखमा राशिफलको अर्थ, दैनिक, साप्ताहिक, मासिक र वार्षिक राशिफल, चन्द्र राशि र सूर्य राशिको फरक, आफ्नो राशि कसरी पत्ता लगाउने, र राशिफल पढेर निर्णय कसरी लिने भन्ने छ।
राशिफल भनेको के हो?
राशिफल भनेको तपाईंको राशिको "फल" अर्थात् नतिजा हो। यो वैदिक ज्योतिषमा आधारित भविष्यवाणी हो, जसमा बाह्र राशिमा चन्द्रमा र ग्रहहरू कहाँ छन् भनेर हेरिन्छ। हरेक राशिका लागि एक दिन वा लामो अवधिको काम, पैसा, स्वास्थ्य र सम्बन्धबारे छोटो भविष्यवाणी हुन्छ।
यो शब्दका दुई भाग छन्: राशि, अर्थात् आकाशको ३० डिग्रीको भाग, र फल, अर्थात् नतिजा। त्यसैले राशिफलको अर्थ "राशिको नतिजा" हो। कुनै दिन चन्द्रमा र नवग्रह कुन राशिमा छन् भन्ने हेरेर राशिफल निकालिन्छ।
दैनिक राशिफल सबैका लागि सामान्य हुन्छ। एउटै राशिका सबै मानिसका लागि एउटै राशिफल हुन्छ, त्यसैले जन्मकुण्डली हेरेजस्तो एक व्यक्तिको अवस्था यसले बताउन सक्दैन। बाह्रवटै राशिको आ-आफ्नै स्वभाव हुन्छ, जुन १२ राशि र तिनको स्वभाव भन्ने लेखमा छ।
राशिफल पश्चिमी होरोस्कोपभन्दा कसरी फरक छ?
मुख्य फरक आधारमा छ। वैदिक राशिफलमा चन्द्र राशि (जन्मँदा चन्द्रमा रहेको राशि) हेरिन्छ, पश्चिमी होरोस्कोपमा सूर्य राशि। वैदिक प्रणालीमा निरयन (सिडेरियल) राशिचक्र चल्ने भएकाले यसका राशि पश्चिमी राशिभन्दा करिब २३ देखि २४ डिग्री पछाडि पर्छन्।
चन्द्र राशि र सूर्य राशि
नेपाली दैनिक राशिफलमा सामान्यतया चन्द्र राशि हेरिन्छ। पश्चिमी पत्रिकाका राशिफलमा सामान्यतया सूर्य राशि हेरिए पनि पूरा पश्चिमी जन्मकुण्डलीमा अन्य ग्रहस्थिति पनि समेटिन सक्छ। पत्रिकाको राशिफल समूहका लागि सामान्य व्याख्या हो, व्यक्तिगत भविष्यको निश्चित जानकारी होइन।
निरयन र सायन राशिचक्र
वैदिक ज्योतिषमा सामान्यतया तारकीय आधार रोजेर बनाइएका बराबर ३० डिग्रीका बाह्र निरयन राशि प्रयोग हुन्छन्। यी खगोलीय तारामण्डलका असमान सीमाना होइनन्। सायन राशिचक्रले विषुवलाई आधार मान्छ। दुई प्रणालीबीचको फरकलाई अयनांश भनिन्छ; यो मिति र अपनाइएको पद्धतिअनुसार हुन्छ।
दैनिक, साप्ताहिक, मासिक र वार्षिक राशिफल
राशिफल चार अवधिका लागि आउँछ। दैनिक राशिफल एक दिनको हुन्छ र सबैभन्दा धेरै पढिन्छ। साप्ताहिक, मासिक र वार्षिक राशिफल लामो अवधिका हुन्छन्। वार्षिक राशिफल प्रायः वैशाख १ को नयाँ वर्षतिर प्रकाशित हुन्छ।
| प्रकार | नेपाली नाम | अवधि | केका लागि |
|---|---|---|---|
| दैनिक | दैनिक राशिफल | एक दिन | बिहान छिटो हेर्न |
| साप्ताहिक | साप्ताहिक राशिफल | सात दिन | हप्ताको योजना बनाउन |
| मासिक | मासिक राशिफल | पूरै महिना | पैसा, काम र सम्बन्धका कुरा |
| वार्षिक | वार्षिक राशिफल | पूरै वर्ष | वर्षभरको हिसाब, नयाँ वर्षतिर प्रकाशित |
अवधि जति लामो हुन्छ, राशिफल छिटो चल्ने चन्द्रमाभन्दा बिस्तारै चल्ने शनि र बृहस्पतिमा बढी भर पर्छ। वार्षिक राशिफल प्रायः वर्षभरि शनि र बृहस्पति कुन कुन राशिमा गोचर गर्छन् भन्नेमा आधारित हुन्छ।
आफ्नो राशि कसरी पत्ता लगाउने?
आफ्नो राशि पत्ता लगाउन ठ्याक्कै जन्म मिति, समय र स्थान चाहिन्छ, किनभने चन्द्रमा करिब सवा दुई दिनमा राशि फेर्छ। कुण्डली बनाउँदा जन्मेको बेला चन्द्रमा बाह्र राशिमध्ये कुनमा थियो भनेर गणना गरिन्छ, र त्यही तपाईंको राशि हो। जन्म महिना मात्र हेरेर राशि थाहा हुँदैन।
जन्म महिना मात्र किन पुग्दैन?
धेरैले पश्चिमी सूर्य राशि वा जन्म महिना हेरेर आफ्नो राशि मान्छन्। यो प्रायः गलत हुन्छ, किनभने चन्द्र राशि जन्म मितिसँगै जन्मेको समयमा पनि भर पर्छ। एउटै दिन केही घण्टाको फरकमा जन्मेका दुई जनाको राशि फरक हुन सक्छ, यदि बीचमा चन्द्रमाले राशि फेरेको छ भने।
नक्षत्रसँगको सम्बन्ध
तपाईंको राशि जन्म नक्षत्रसँग जोडिएको हुन्छ। जन्म नक्षत्र भनेको जन्मँदा चन्द्रमा रहेको नक्षत्र हो। २७ नक्षत्रले राशिचक्रलाई १३ डिग्री २० कलाका भागमा बाँड्छन्, र हरेक राशिमा सवा दुई नक्षत्र पर्छन्। नक्षत्रबाट बच्चाको नाम राख्ने पहिलो अक्षर पनि थाहा हुन्छ। २७ वटै नक्षत्र २७ नक्षत्र र तिनको अर्थ भन्ने सूचीमा छन्।
चन्द्र राशि र नक्षत्र विवाहमा कुण्डली मिलाउने आधार पनि हुन्। कुण्डली मिलानको ३६ गुण अष्टकूट प्रणाली मा धेरैजसो अंक यिनै दुईबाट आउँछ, त्यसैले सही राशि दैनिक राशिफल र कुण्डली मिलान दुवैका लागि चाहिन्छ। नेपाली क्यालेन्डर एपमा जन्म विवरण हालेर कुण्डली बनाउन र आफ्नो राशि तथा नक्षत्र हेर्न सकिन्छ।
राशिफल पढेर के गर्ने?
राशिफललाई सामान्य संकेतका रूपमा मात्र पढ्नुहोस्। दैनिक राशिफल तपाईंको राशिका सबै मानिसका लागि एउटै हुन्छ, त्यसैले यसले तपाईंको आफ्नो अवस्था जान्दैन। पढ्नुहोस्, अनि आफ्नो अवस्था हेरेर निर्णय लिनुहोस्।
केही काम लाग्ने नियम:
राशिफल नराम्रो आयो भन्दैमा परीक्षा, मिटिङ वा डाक्टरसँगको भेट नछोड्नुहोस्।
मन परेको कुरा नआएसम्म फरक फरक राशिफल खोजेर नपढ्नुहोस्।
पैसा, स्वास्थ्य वा परिवारसम्बन्धी निर्णयमा डाक्टर, बैंक वा वकिलजस्ता तपाईंको अवस्था जान्ने मानिससँग सल्लाह लिनुहोस्।
दिनको तिथि, नक्षत्र र शुभ साइत हेर्न आजको पञ्चाङ्ग कसरी हेर्ने पढ्नुहोस्। कतिगतेको दैनिक राशिफल पेजमा हरेक बिहान बाह्रवटै राशिको राशिफल हुन्छ। त्यो राशिफल हरेक दिनको पञ्चाङ्गबाट आफैँ तयार हुन्छ, त्यसैले यसलाई परम्परागत पढाइ मान्नुहोस्, सल्लाह होइन।
कतिगतेमा थप हेर्नुहोस्
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
राशिफल सूर्य राशिमा आधारित हो कि चन्द्र राशिमा?
नेपाली र वैदिक राशिफल चन्द्र राशिमा आधारित हुन्छ, अर्थात् जन्मँदा चन्द्रमा रहेको राशिमा। पश्चिमी पत्रिकाको होरोस्कोपमा सूर्य राशि हेरिन्छ। त्यसैले तपाईंको वैदिक राशि जन्म महिनाबाट अनुमान गरेको राशिभन्दा प्रायः एक राशि फरक पर्न सक्छ।
एउटै राशिका दुई जनाको दिन फरक हुन सक्छ?
हुन्छ। दैनिक राशिफल एउटै राशिका सबै मानिसका लागि एउटै सामान्य भविष्यवाणी हो, त्यसैले यसले हरेकको जीवन समेट्न सक्दैन। ज्योतिषमा नवग्रहको स्थिति र नक्षत्रसहितको पूरा जन्मकुण्डलीलाई राशि-स्तरको राशिफलभन्दा धेरै महत्त्व दिइन्छ।
दैनिक राशिफल कति सही हुन्छ?
दैनिक राशिफल सामान्य संकेत हो, ठ्याक्कै भविष्यवाणी होइन। लाखौँ मानिसलाई बाह्र राशिमा बाँडेर लेखिने भएकाले यो सामान्य नै रहन्छ। यसलाई तथ्य नमान्नुहोस्। व्यक्तिगत जन्मकुण्डली हेर्दा धेरै विस्तृत विवरण आउँछ।
राशि पत्ता लगाउन जन्म समय चाहिन्छ?
सही राशिका लागि चाहिन्छ। चन्द्रमा करिब सवा दुई दिनमा राशि फेर्ने भएकाले जन्म समय र स्थानले चन्द्रमा कुन राशिमा थियो भनेर पक्का गर्छ। जन्म समय नभए अनुमान मात्र हुन्छ, र चन्द्रमा राशिको सिमानानजिक थियो भने त्यो अनुमान गलत पर्न सक्छ।
