कुण्डली मिलान: ३६ गुण अष्टकूट प्रणाली

कुण्डली मिलान भनेको विवाहअघि केटा र केटीको जन्मकुण्डली मिलाउने वैदिक विधि हो। सबैभन्दा चलेको तरिका अष्टकूट प्रणाली हो, जसले आठ कूटमा जम्मा ३६ गुण (अंक) दिन्छ। धेरैजसो परिवारले विवाहका लागि कम्तीमा १८ गुण मिल्नुपर्ने मान्छन्, र नाडी तथा भकूट दोष पनि जाँच्छन्।

"अष्टकूट" को अर्थ आठ कूट हो (अष्ट = आठ, कूट = वर्ग)। हरेक कूट वा गुणले मेलको एउटा पक्ष हेर्छ, जस्तै स्वभाव, स्वास्थ्य वा सन्तान। आठै कूटको अंक जोडेर एउटा कुल अंक निकालिन्छ।

यो लेखमा आठै कूट र तिनका अंक, कुन अंकको के अर्थ हुन्छ, नाडी र भकूट दोष के हुन्, र मिलान कसरी गराउने भन्ने कुरा छ।

कुण्डली मिलान भनेको के हो?

कुण्डली मिलानलाई गुण मिलान वा अष्टकूट मिलान पनि भनिन्छ। यसमा दुई जन्मकुण्डलीमा चन्द्रमाको स्थिति तुलना गरेर ३६ मा अंक दिइन्छ। यसले स्वभाव, स्वास्थ्य, परिवारमा मेलमिलाप र सन्तानको पक्ष हेर्छ। परम्पराअनुसार जति धेरै अंक, उति राम्रो मेल मानिन्छ।

यो विधि दुवै जनाको चन्द्र राशि र जन्म नक्षत्रमा आधारित हुन्छ। पश्चिमी ज्योतिषमा प्रयोग हुने सूर्य राशि यसमा प्रयोग हुँदैन। त्यसैले दुवै जनाको जन्म मिति, ठ्याक्कै समय र स्थान सही हुनुपर्छ। जन्म समयमा सानो गल्ती भए पनि नक्षत्र फेरिएर नतिजा बदलिन सक्छ।

राशिबारे थाहा छैन भने पहिले १२ राशि र तिनको स्वभाव पढ्नुहोस्। हरेक कूट दुवै कुण्डलीको चन्द्र राशि वा नक्षत्रबाट निकालिन्छ।

आठ कूट र तिनका अंक

अष्टकूट प्रणालीले ३६ अंकलाई आठ कूटमा बाँड्छ। वर्णको १ अंक हुन्छ र नाडीको सबैभन्दा धेरै, ८ अंक। हरेक कूटले फरक पक्ष हेर्ने भएकाले आठै अंकले हो वा होइन मात्र नभनी पूरा विवरण दिन्छन्।

अंक १, २, ३, ४, ५, ६, ७, ८ को क्रममा छन् र जोड्दा ठ्याक्कै ३६ हुन्छ। परम्पराअनुसार स्वास्थ्य र सन्तानसँग जोडिएका कूट (नाडी, भकूट) लाई वर्ण र वश्यभन्दा धेरै अंक दिइएको छ।

सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण तीन कूट

नाडी, भकूट र गणलाई सबैभन्दा ध्यान दिएर हेरिन्छ। नाडी एक्लै ८ अंकको हुन्छ र वंशाणु, स्वास्थ्य तथा सन्तानसँग जोडिन्छ। भकूटले परिवारको समृद्धि र गणले मूल स्वभाव हेर्छ। यी तीनमा राम्रो अंक आयो भने मेल बलियो मानिन्छ।

कुण्डली मिलानको ३६ गुणको अंक कसरी बुझ्ने?

धेरैजसो ज्योतिषीले विवाहका लागि कम्तीमा १८ अंक चाहिने मान्छन्। १८ भन्दा कम भए प्रायः विवाह नगर्न सल्लाह दिइन्छ। १८ देखि २४ चल्छ, २५ देखि ३२ धेरै राम्रो, र ३३ देखि ३६ उत्कृष्ट मानिन्छ, जुन कमै आउँछ। यो अंक सल्लाहका लागि हो, सम्बन्धको अन्तिम निर्णय होइन।

अंकलाई सामान्यतया यसरी बुझिन्छ:

• १८ भन्दा कम: परम्पराअनुसार कमजोर मेल। धेरै परिवार हिचकिचाउँछन् वा उपाय खोज्छन्।

• १८ देखि २४: चल्छ। धेरैजसो विवाह यही दायरामा हुन्छन्।

• २५ देखि ३२: धेरै राम्रो मेल।

• ३३ देखि ३६: उत्कृष्ट, तर कमै आउँछ।

कुल अंकसँगै दोष पनि सधैँ हेर्नुपर्छ। कुनै जोडीको १८ भन्दा धेरै अंक आए पनि नाडी वा भकूट दोष हुन सक्छ, र त्यसलाई छुट्टै जाँच्नुपर्छ।

नाडी दोष र भकूट दोष भनेको के हो?

दुवै जनाको नाडी एउटै भयो भने नाडी दोष लाग्छ र ८ मध्ये ० अंक आउँछ। नाडी स्वास्थ्य र सन्तानसँग जोडिएकाले यसलाई गम्भीर दोष मानिन्छ। दुई जनाको चन्द्र राशि एकअर्काबाट केही खास दूरीमा परे भकूट दोष लाग्छ। यसले परिवारको मेलमिलापमा असर गर्ने मानिन्छ, र दोष भए ७ मध्ये ० अंक आउँछ।

नाडी दोष

नाडी तीन प्रकारका हुन्छन्: आदि, मध्य र अन्त्य। केटा र केटी एउटै नाडीमा परे यो कूटमा शून्य अंक आउँछ। यसैलाई नाडी दोष भनिन्छ। शास्त्रमा यसलाई स्वास्थ्य र सन्तानसम्बन्धी समस्यासँग जोडिएको छ। यसका परिहार (निवारण) नियम पनि छन्। उदाहरणका लागि, दुवैको राशि एउटै तर नक्षत्र फरक भए दोष लाग्दैन भनिन्छ।

भकूट दोष

दुई चन्द्र राशि एकअर्काबाट ६-८ (षडाष्टक) वा २-१२ (द्विर्द्वादश) स्थानमा परे भकूट दोष लाग्छ। धेरै परम्परामा ५-९ (नवपञ्चम) स्थानलाई पनि दोष मानिन्छ, र तल उल्लेख गरिएको एपको मिलानले पनि यही नियम मान्छ। यो दोष आर्थिक समस्या वा परिवारमा झगडासँग जोडिन्छ। नाडी दोषजस्तै भकूट दोषका पनि निवारण सर्त छन्, जस्तै दुई राशिका स्वामी ग्रह मित्र भए।

नेपाली परिवारले प्रायः मंगल दोष पनि जाँच्छन्। यसबारे मंगल दोष (मांगलिक) र यसका उपाय मा विस्तारमा छ। धेरै परिवारले अष्टकूट अंक र मांगलिक दुवै सँगै हेर्छन्।

नेपाली क्यालेन्डर एपमा कुण्डली मिलान कसरी हुन्छ?

यो एपले दुई जनाको जन्म विवरणबाट पूरा अष्टकूट मिलान आफैँ गणना गर्छ। जन्म मिति, समय र स्थान राखेर बनाएका दुई सेभ गरिएका कुण्डली (वा मिलान गर्न मन्जुरी दिएको साथीको कुण्डली) छान्नुहोस्। एपले दुवैको चन्द्र राशि र नक्षत्र लिएर आठै कूटको अंक र ३६ मा कुल अंक निकाल्छ, र नाडी, भकूट वा मंगल दोष भए लागू हुने परिहार नियमसहित देखाउँछ।

तालिका हेरेर हातैले हिसाब गर्नुपर्दैन। नतिजामा हरेक कूटको अंक, कुल जोड, सरल भाषामा निष्कर्ष र दुवै जनाको दोषको सारांश आउँछ। नतिजा सेभ गरेर पछि फेरि हेर्न सकिन्छ।

पञ्चाङ्ग र अन्य सुविधा कतिगतेको होमपेज मा छन्। विवाहको दिन पनि तय गर्दै हुनुहुन्छ भने शुभ विवाह साइत छनोट पढ्नुहोस्।

यो अंकले के मापन गर्दैन

३६ गुणको योग परम्परागत ज्योतिषीय नियमभित्रको अंक हो। यसले आनुवंशिक जाँच, रोगको निदान वा प्रजनन क्षमताको परीक्षण गर्दैन। तालिकाका स्वास्थ्य र सम्बन्धका शब्द परम्परागत अर्थ हुन्, चिकित्सकीय निष्कर्ष होइनन्। जोडीको सहमति, मूल्यबारे कुराकानी वा आवश्यक व्यावसायिक सहयोगको ठाउँमा गुणको अंक प्रयोग नगर्नुहोस्।

कतिगतेमा थप हेर्नुहोस्

• शुभ साइत र मुहूर्त

• दैनिक राशिफल

• आजको पञ्चाङ्ग

बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू

१८ भन्दा कम अंक आए विवाह गर्नै हुँदैन?

त्यस्तो होइन। परम्पराअनुसार १८ भन्दा कम अंकमा विवाह नगर्न सल्लाह दिइन्छ, तर कुल अंकले मात्र निर्णय हुँदैन। ज्योतिषीले दोष, तिनका परिहार नियम र पूरा कुण्डली पनि हेर्छन्। कम अंक आएका धेरै जोडीको वैवाहिक जीवन सुखी छ।

३६ गुण प्रणालीमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कूट कुन हो?

नाडीको सबैभन्दा धेरै, ३६ मध्ये ८ अंक हुन्छ, किनकि यो स्वास्थ्य, वंशाणु र सन्तानसँग जोडिएको छ। त्यसपछि भकूट (७ अंक) र गण (६ अंक) आउँछन्। यी तीनको जम्मा ३६ मध्ये २१ अंक हुने भएकाले नतिजा धेरैजसो यिनैले तय गर्छन्।

कुण्डली मिलानमा चन्द्र राशिको सट्टा सूर्य राशि प्रयोग गर्न मिल्छ?

मिल्दैन। अष्टकूट प्रणाली चन्द्र राशि र जन्म नक्षत्रमा आधारित छ, पश्चिमी राशिफलको सूर्य राशिमा होइन। त्यसैले ठ्याक्कै जन्म समय चाहिन्छ। चन्द्र राशिमा आधारित दैनिक राशिफलबारे राशिफल भनेको के हो मा पढ्नुहोस्।

धेरै अंक आए सुखी विवाह पक्का हुन्छ?

हुँदैन। ३३ देखि ३६ अंक आए पनि त्यसले परम्परागत नियमअनुसार राम्रो मेल मात्र देखाउँछ, सुखी विवाहको ग्यारेन्टी दिँदैन। कुण्डली मिलान परिवारले हेर्ने धेरै कुरामध्ये एउटा हो। आपसी कुराकानी, मिल्ने सोच, परिवारको साथ र दुवैको आफ्नै निर्णयले दैनिक वैवाहिक जीवनमा बढी फरक पार्छ।