नेपाली क्यालेन्डर

बिदा सूची

पर्व र बिदा · २०८३

37 बिदा

बैशाख2
जेठ2
भदौ3
असोज3
कात्तिक12
मंसिर2
पुस4
माघ3
फाल्गुन3
चैत3

बिदा पात्रोबारे

यो पेजमा के छ

यो चालु बिक्रम सम्बत वर्षको पूरै बिदा र चाडपर्व सूची हो — सार्वजनिक बिदा, पर्वका दिन, र पात्रोमा अंकित भएर पनि बिदा नहुने दिनहरू। हरेक हरफमा BS मिति, मिल्ने AD मिति र बार हुन्छ। फिल्टरले सार्वजनिक बिदा मात्र छान्न दिन्छ। आउँदो वर्षको योजना बनाउन वा गत वर्ष कुन दिन के परेको थियो हेर्न माथिबाट वर्ष फेर्नुस्।

नेपालका सार्वजनिक बिदा कसरी तोकिन्छन्

नेपाल सरकारले हरेक आर्थिक वर्ष सुरु हुनुअघि आधिकारिक बिदा सूची प्रकाशित गर्छ, र जिल्ला प्रशासनले त्यसमाथि स्थानीय बिदा थप्न सक्छ। साप्ताहिक बिदा शनिबार हो, आइतबार होइन — त्यसैले बैंक, सरकारी कार्यालय र प्रायः विद्यालय वर्षभरि शनिबार बन्द रहन्छन् र आइतबारदेखि शुक्रबारसम्म चल्छन्। केही बिदा देशभरका नभई खास समुदाय वा क्षेत्रका हुन्छन्: ल्होसारहरू सम्बन्धित समुदायले मनाउँछन्, छठ तराईमा पहाडभन्दा निकै ठूलो स्तरमा मनाइन्छ।

चाडपर्वको मिति हरेक वर्ष किन सर्छ

धेरैजसो नेपाली पर्व चान्द्र महिनाको खास तिथिले तोक्छ, ग्रेगोरियन क्यालेन्डरको अंकले होइन। दशैँको मुख्य दिन आश्विन शुक्ल दशमी। तिहारको लक्ष्मीपूजा कात्तिक कृष्ण औंसी। होली फागुन पूर्णिमा। बाह्र चान्द्र महिना करिब ३५४ दिनको हुन्छ, सौर्य वर्ष ३६५ दिनको — त्यसैले चान्द्र पर्व हरेक वर्ष १०–१२ दिन अगाडि सर्दै जान्छ, र करिब तीन वर्षमा एकपटक अधिक मास थपिएपछि फेरि पछाडि फर्किन्छ। यो सूचीमा तपाईंले छानेको वर्षको तयार मिति नै हुन्छ।

पर्वको वर्ष कस्तो आकारको हुन्छ

भार शरदले बोक्छ। घटस्थापनादेखि पूर्णिमासम्म पन्ध्र दिन चल्ने दशैँ कार्यालय साँच्चै खाली गराउने एउटै अवधि हो; करिब दुई हप्तापछि तिहारका पाँच दिन, भाइटीकाको केही दिनपछि छठ। वसन्तमा फागुन पूर्णिमाको होली, त्यसपछि बैशाख १ अर्थात् अप्रिल मध्यको नयाँ वर्ष। बीचमा माघ १ को माघे संक्रान्ति, बैशाख पूर्णिमाको बुद्ध जयन्ती, र वर्षा सिद्धिँदै गर्दा महिलाहरूको व्रत-पर्व तीज। नागरिक बिदाको चाल फरक छ — तिनका मिति BS मै स्थिर हुन्छन्: माघ १६ शहीद दिवस, जेठ १५ गणतन्त्र दिवस, असोज ३ संविधान दिवस।

यो सूची केका लागि काम लाग्छ

यहाँ आउने धेरैको प्रश्न व्यावहारिक हुन्छ। दशैँमा घर जाने बस वा हवाई टिकट कहिले काट्ने — भाडा हप्तौँ अगाडिदेखि चढ्न थाल्छ। बैंक र सरकारी कार्यालय कुन-कुन दिन बन्द हुन्छन्। परीक्षा र भर्नाको समय पर्व-बिदासँग ठोक्किन्छ कि। कुन बिदा शनिबारसँगै परेको छ, र त्यसैले घुम्न निस्कन लायक छ। रोजगारदाताले बिदा योजनाका लागि सार्वजनिक-बिदा फिल्टर चलाउँछन्; विदेशमा रहेका परिवारले नेपालमा कहिले पर्व पर्दैछ भन्ने हिसाब मिलाउन AD कोलम हेर्छन्।

नेपालका बिदा — धेरै सोधिने प्रश्न

नेपालमा वर्षमा कति सार्वजनिक बिदा हुन्छन्?

प्रायः ३५ वटा हाराहारीमा राष्ट्रिय सार्वजनिक बिदा हुन्छन्, त्यसमाथि हरेक शनिबार, अनि खास समुदाय वा जिल्लामा मात्र लागू हुने बिदा। ठ्याक्कै सङ्ख्या सरकारको प्रकाशित सूचीसँगै वर्षैपिच्छे फेरिन्छ — माथिको सार्वजनिक-बिदा फिल्टरले चालु वर्षको सेट देखाउँछ।

नेपालमा साप्ताहिक बिदा शनिबार हो कि आइतबार?

शनिबार। पूरै बन्द हुने एउटै साप्ताहिक दिन यही हो; कार्यालय, बैंक र विद्यालय आइतबारदेखि शुक्रबार चल्छन्, कतिपय कार्यालयमा शुक्रबार छिट्टै सक्किन्छ।

यस वर्ष दशैँ कहिले पर्छ?

दशैँ आश्विनमा पर्छ र कात्तिकसम्म तानिन्छ — वर्ष अनुसार सेप्टेम्बर अन्त्यदेखि अक्टोबर मध्यसम्म। घटस्थापनादेखि पूर्णिमासम्मका ठ्याक्कै दिन, बीचको टीकाको दशमीसहित, माथिको सूचीमा पर्व फिल्टरभित्र छन्।

पर्व गत वर्षभन्दा फरक मितिमा किन परेको?

किनभने त्यो चान्द्र तिथिले तोकिन्छ। बाह्र चान्द्र महिना सौर्य वर्षभन्दा करिब ११ दिन छोटो हुने भएकाले चान्द्र पर्व BS र AD दुवैमा अगाडि सर्दै जान्छन्, अनि अधिक मास थपिएपछि फर्किन्छन्।

सूचीका सबै बिदामा सबै कार्यालय बन्द हुन्छन्?

हुँदैनन्। सार्वजनिक बिदा चिन्ह लागेका हरफमा सरकारी कार्यालय र बैंक देशभर बन्द हुन्छन्। चिन्ह नलागेका पर्व-प्रविष्टि पात्रोका हरफ मात्र हुन् — निजी कार्यालय र विद्यालय खुल्न पनि सक्छन्; केही बिदा खास समुदाय वा जिल्लामा मात्र लागू हुन्छन्।

सम्बन्धित लेखहरू