यो पेजका दर नेपालको केन्द्रीय बैंक — नेपाल राष्ट्र बैंक (NRB) — ले प्रकाशित गर्ने आधिकारिक सन्दर्भ दर हुन्। NRB ले हरेक बैंकिङ दिन एकपटक यी दर तोक्छ र नेपालका सबै वाणिज्य बैंक, रेमिट्यान्स कम्पनी र मनी चेन्जरले यसैलाई आधार मान्छन्। तालिकाभन्दा माथिको मितिले कुन दिनको आधिकारिक दर हेरिरहनुभएको छ भन्ने बताउँछ।
खरिद दर (buy) भनेको तपाईंले विदेशी मुद्रा बेच्दा बैंकले रुपैयाँमा दिने दर हो — जस्तै रेमिट्यान्सको डलर NPR मा साट्दा। बिक्री दर (sell) चाहिँ उल्टो: बैंकबाट विदेशी मुद्रा किन्दा तिर्ने दर, विदेश जानुअघि डलर किन्दा लाग्ने। बिक्री दर सधैँ अलिकति माथि हुन्छ; त्यो अन्तर बैंकको मार्जिन हो। बैंकका काउन्टरले यी सन्दर्भ दर वरिपरि आ-आफ्नै दर राख्ने हुनाले यहाँको तालिकालाई बेन्चमार्क मान्नुस्, काउन्टरमा सानो फरक आउन सक्छ।
धेरै मुद्राको दर प्रति-एक एकाइ तोकिन्छ — १ अमेरिकी डलर, १ युरो। केही भने ठूलो ब्लकमा: भारतीय रुपैयाँ प्रति १०० (स्थिर पेग NPR १.६० प्रति INR १, अर्थात् १०० को १६०), जापानी येन र कोरियाली वोन पनि १० वा १०० एकाइमा। दर तुलना गर्नुअघि एकाइ कोलम अवश्य हेर्नुस्, नत्र येनको दर एकदमै गलत जस्तो देखिन्छ।
नेपाली रुपैयाँ सन् १९९३ देखि भारतीय रुपैयाँसँग १ INR = १.६० NPR मा स्थिर पेग गरिएको छ। त्यसैले INR को लाइन कहिल्यै फेरिँदैन, र अरू हरेक मुद्राको NPR दर वास्तवमा त्यो मुद्राको भारतीय रुपैयाँसँगको चालबाट निर्धारित हुन्छ। यहाँ देखिने डलरको दर USD–INR बजारकै प्रतिबिम्ब हो, पेगले स्केल गरेको।
NRB ले हरेक बैंकिङ दिनका लागि दर प्रकाशित गर्छ, प्रायः अघिल्लो साँझ तोकेर। शनिबार र सार्वजनिक बिदामा बैंक बन्द हुँदा दर उही रहन्छ — तालिकाले पछिल्लो प्रकाशित दर देखाउँछ। NRB ले नयाँ दिन प्रकाशित गरेपछि यो पेज आफैँ अपडेट हुन्छ; ठूलो कारोबारका लागि त्यही दिन बैंकको काउन्टर दर पक्का गर्नुस्।
आजको आधिकारिक NRB खरिद र बिक्री दर माथिको तालिकामा छ — डलरलाई रुपैयाँमा साट्दा खरिद दर, डलर किन्दा बिक्री दर लाग्छ। बैंक काउन्टरले यी सन्दर्भ दरमा सानो मार्जिन जोड्छन्।
चलन हो: पेगले INR १ = NPR १.६० ठ्याक्कै बनाउने भएकाले दशमलव नआओस् भनेर NRB ले प्रति १०० एकाइ (NPR १६०) तोक्छ। प्रति-रुपैयाँ दर चाहिए १०० ले भाग गर्नुस्।
रेमिट्यान्स भुक्तानीमा विदेशी मुद्रा रुपैयाँमा साटिने भएकाले खरिद (buy) दर लाग्छ। रेमिट्यान्स कम्पनीहरूको आफ्नै अलिक फरक दर हुन सक्छ — स्प्रेड कति भनेर यहाँको NRB खरिद दरसँग तुलना गर्नुस्।
फेरिँदैन। NRB ले प्रति बैंकिङ दिन एउटै आधिकारिक दर प्रकाशित गर्छ र त्यो दिनभर कायम रहन्छ। मनी चेन्जरका बजार दर दिनभित्रै तलमाथि हुन सक्छन्, तर आधिकारिक सन्दर्भ दर अर्को सूची नआएसम्म स्थिर रहन्छ।
NRB ले बैंकिङ दिनका लागि मात्र दर प्रकाशित गर्छ। शनिबार र सार्वजनिक बिदामा नयाँ सूची नआउने भएकाले तालिकाले पछिल्लो प्रकाशित दर नै देखाउँछ — बैंकहरूले पनि त्यही दर चलाइरहेका हुन्छन्।
मिल्छ — होमपेजको करेन्सी कन्भर्टरले यिनै NRB दर प्रयोग गर्छ। सूचीको जुनसुकै मुद्रामा रकम हाल्नुस्, खरिद वा बिक्री दर उपयुक्त रूपमा प्रयोग गरेर NPR हुँदै कन्भर्ट हुन्छ।
