मिति रूपान्तरण
वि.सं. वा ई.सं. मा जन्म मिति हाल्नुहोस्। आजको सट्टा फारमको अन्तिम मितिमा उमेर चाहिए "यो मितिमा उमेर" बदल्नुहोस्।
आज: वि.सं. मिति ११ असोज २०८३ · इ.सं. मिति २७ सेप्टेम्बर २०२६
वि.सं. वा ई.सं. मा जन्म मिति हाल्दा पूरा भएको उमेर वर्ष, महिना र दिनमा आउँछ, साथै जम्मा महिना, हप्ता, दिन र घण्टा पनि। जन्म मिति दुवै पात्रोमा, आउँदो नेपाली जन्मदिन कहिले र कति दिन बाँकी, अनि १६, १८ र २० वर्ष पुग्ने वि.सं. मिति पनि देखिन्छ।
वि.सं. को जन्मदिन हरेक वर्ष उही महिना र गतेमा पर्छ; ई.सं. को जन्मदिन उही अंग्रेजी मितिमा। वि.सं. का महिना २९ देखि ३२ दिनका हुन्छन् र वर्षैपिच्छे लम्बाइ फेरिन्छ, त्यसैले दुई जन्मदिनबीच एक-दुई दिनको फरक आउँछ। साउन १ मा जन्मेकाको वि.सं. जन्मदिन सधैँ साउन १ मा पर्छ, तर मिल्ने अंग्रेजी मिति जुलाईको मध्यतिर एक दिन यता-उता सर्छ। नेपाली कार्यालयले नागरिकतामा लेखिएको वि.सं. जन्म मिति हेर्ने भएकाले यहाँका कोसेढुङ्गा वि.सं. जन्मदिनअनुसार छन्।
पूरा उमेर भनेको बाँचेका पूरा वर्ष हो — फारमले माग्ने यही हो। चालु उमेर भनेको अहिले चलिरहेको वर्ष, त्यसैले २४ वर्ष ३ महिनाको व्यक्ति २५ औँ वर्षमा हुन्छ। सूचनामा "३५ वर्ष नकटेको" लेखिएको छ भने पूरा उमेर बुझिन्छ: ३६ औँ जन्मदिनको अघिल्लो दिनसम्म योग्य रहन्छ।
लोक सेवा आयोगको विज्ञापन, विद्यालय भर्ना र छात्रवृत्ति सूचनाले उमेर तोकिएको मितिमा गन्छन् — प्रायः दरखास्त दिने अन्तिम दिन — फारम भरेको दिनमा होइन। "यो मितिमा उमेर" मा त्यो मिति (वि.सं. वा ई.सं.) राख्नुहोस्, कार्यालयले गन्ने उमेर देखिन्छ। आउँदो जन्मदिन र कोसेढुङ्गा भने आजकै आधारमा गनिन्छन्।
नेपाली फारममा बारम्बार आउने तीन उमेर: १६ वर्षमा वंशजको नागरिकताका लागि निवेदन दिन मिल्छ। १८ वर्षमा मतदाता नामावलीमा नाम लेखाउन मिल्छ, निर्वाचन आयोगले हरेक नामावलीका लागि तोकेको मितिअनुसार। मुलुकी देवानी संहिता २०७४ ले महिला र पुरुष दुवैका लागि विवाहको न्यूनतम उमेर २० वर्ष तोकेको छ। सवारी लाइसेन्स, अवकाश र सेवा प्रवेशको उमेर सवारीको वर्ग वा सेवाअनुसार फरक हुने भएकाले सम्बन्धित सूचनामै हेर्नुहोस्।
महिना क्यालेन्डर महिनाकै रूपमा गनिन्छ; जन्मेको गते अन्तिम महिनामा छैन भने त्यो महिनाको अन्तिम दिनलाई वार्षिकी मानिन्छ। त्यसैले जनवरी ३१ देखि मार्च १ सम्म एक महिना एक दिन हुन्छ, ऋणात्मक बाँकी होइन। वर्ष–महिना–दिनको हिसाब ई.सं. मितिमा गरिन्छ, किनभने बीचका हरेक महिनाको वास्तविक लम्बाइ चाहिन्छ; वि.सं. मिति साइटकै तालिकाबाट रूपान्तरण हुन्छ।
जन्म मिति वि.सं. मै राखेर नागरिकता वा जन्मदर्तामा भएको साल, महिना र गते छान्नुहोस् अनि "हिसाब गर्नुहोस्" थिच्नुहोस्। पूरा उमेर वर्ष, महिना र दिनमा, र उही जन्म मिति ई.सं. मा देखिन्छ।
बाँचेका दिन उत्तिकै हुन्। फरक जन्मदिनमा हो: वि.सं. का महिनाको लम्बाइ वर्षैपिच्छे फेरिने भएकाले वि.सं. जन्मदिन ई.सं. जन्मदिनभन्दा एक दिन अघि वा पछि पर्न सक्छ। त्यसैले वर्षको एक-दुई दिन एउटा पात्रोमा एक वर्ष बढी उमेर देखिन सक्छ।
१६ वर्ष। कोसेढुङ्गा सूचीमा वि.सं. जन्म मितिबाट १६ वर्ष पुग्ने मिति देखिन्छ।
"यो मितिमा उमेर" मा विज्ञापनले तोकेको मिति — प्रायः दरखास्त दिने अन्तिम दिन — राखेर हिसाब गर्नुहोस्। आएको पूरा वर्ष विज्ञापनको उमेर-सीमासँग दाँज्नुहोस्; माथिल्लो सीमा अर्को जन्मदिनको अघिल्लो दिनसम्म मान्य हुन्छ।
पूरा उमेरले बाँचेका पूरा वर्ष गन्छ। चालु उमेर अहिले चलिरहेको वर्ष हो — जन्मदिनको दिनबाहेक सधैँ पूरा उमेरभन्दा एक बढी। सूचनाले अर्को कुरा नलेखेसम्म पूरा उमेर नै बुझिन्छ।
हुँदैन। यो साइटमा खाता नै छैन। वि.सं. मितिको ई.सं. मिति हेर्न एक पटक पठाइन्छ, तपाईंको नाममा केही राखिँदैन।
वि.सं. मिति हरेक वर्षका लागि प्रकाशित महिना–तालिकाबाट रूपान्तरण हुन्छ — छापिएका नेपाली पात्रो पनि यही डेटाबाट बन्छन्।
