फागु पूर्णिमा: पहाडमा पूर्णिमाकै दिन, तराईमा भोलिपल्ट रङ खेलिन्छ।
होली अर्थात् फागु पूर्णिमा फागुनको पूर्णिमामा पर्छ। नेपालमा होली दुई दिन मनाइन्छ: पहाड र काठमाडौंमा पूर्णिमाकै दिन, तराई–मधेसमा भोलिपल्ट। दुवै दिन आ–आफ्नो क्षेत्रमा सार्वजनिक बिदा हुन्छ। दुवै मिति तलको तालिकामा छन्।
| इभेन्ट | वि.सं. मिति | इ.सं. मिति | दिन |
|---|---|---|---|
| फागु पुर्णिमा (पहाडी जिल्ला) / विश्व कविता दिवसबिदा | ७ चैत २०८३ | २१ मार्च २०२७ | आइतवार |
| फागु पुर्णिमा (तराइ होली) / विश्व जल दिवसबिदा | ८ चैत २०८३ | २२ मार्च २०२७ | सोमवार |
पूर्णिमाभन्दा एक हप्ताअघि काठमाडौंको बसन्तपुरमा कपडाका टुक्रा झुन्ड्याइएको बाँसको लिंगो ठड्याइन्छ, जसलाई चिर भनिन्छ। यसैबाट होलीको औपचारिक सुरुवात हुन्छ। पानीका लोला हान्न पनि यही बेलादेखि सुरु हुन्छ। पूर्णिमाका दिन चिर झिकेर जलाइन्छ। यसलाई होलिका दहन भनिन्छ। बसन्तपुर, ठमेल र सहरका धेरै टोलमा ठूलो आवाजमा गीत बजाएर दिनभरि रङ खेलिन्छ।
पहाडी जिल्ला र काठमाडौंमा फागु पूर्णिमाकै दिन होली खेलिन्छ। तराई–मधेसमा भोलिपल्ट खेलिन्छ, र भारतमा पनि त्यही दिन खेलिन्छ। सरकारी बिदा सूचीमा दुवै दिन छन्: पहिलो दिन पहाडमा र दोस्रो दिन तराईमा बिदा हुन्छ। दुवै क्षेत्रका कर्मचारी भएका कार्यालयमा दुवै दिन केही कर्मचारी बिदामा हुन्छन्।
सहमति नदिएकालाई लोला हान्नु कसुर हो, र प्रहरीले हरेक वर्ष पक्राउ गर्छ। पक्राउ पर्नेमा धेरैजसो मोटरसाइकलमा हिँड्ने युवा हुन्छन्। सस्तोमा पाइने रङ प्रायः खाद्य स्तरको नभई औद्योगिक डाई हुन्छ। बाहिर निस्कनुअघि कपाल र छालामा तेल लगाउनुहोस्, यसले मद्दत गर्छ। पसल बन्द हुन्छन् र ट्याक्सी भाडा बढ्छ। सडकमा गाडी पार्क गर्नुभएको छ भने छोपेर राख्नुहोस्।
फागु पूर्णिमा फागुनको पूर्णिमा हो। यसको वि.सं. मिति हरेक वर्ष फरक हुन्छ र फागुनको मध्यदेखि चैतको मध्यसम्म जुनसुकै दिन पर्न सक्छ। पूर्णिमा दिनको बीचमा सुरु वा सकिन सक्ने भएकाले कुनै वर्ष पात्रोमा होलिका दहन एक दिन र रङ खेल्ने दिन भोलिपल्ट पर्छ, पहाडमा पनि।
होलीको बिहान उडान बुक नगर्नुहोस्। विमानस्थल जाने बाटोमा धेरै रङ खेलिन्छ। तराईमा पनि काठमाडौंकै दिन होली हुन्छ भनेर नठान्नुहोस्। फ्याँक्न मिल्ने पुरानो लुगा लगाएर निस्कनुहोस्।
पहाड र काठमाडौंमा फागु पूर्णिमाकै दिन, र तराई–मधेसमा भोलिपल्ट होली मनाइन्छ। दुवै दिन आ–आफ्नो क्षेत्रमा सरकारी बिदा हुन्छ।
पूर्णिमाभन्दा एक हप्ताअघि बसन्तपुरमा ठड्याइन्छ, र पूर्णिमाको रात होलिका दहनका रूपमा जलाइन्छ।
सहमति नदिएकालाई हान्नु कसुर हो, र प्रहरीले हरेक वर्ष कारबाही गर्छ।
